Ο ιππόκαμπος ονομάστηκε έτσι επειδή το σχήμα του μοιάζει αόριστα με τον αντίστοιχο θαλάσσιο οργανισμό. Είναι υπεύθυνος για την κωδικοποίηση της μακροπρόθεσμης μνήμης του ανθρώπου


Εάν θέλετε να διατηρήσετε μέχρι τα βαθιά γεράματα και όσο το δυνατό περισσότερο τη μνήμη και την αυτονομία σας, πρέπει να μάθετε ότι η αεροβική άσκηση, που οδηγεί σε καλύτερη καρδιοαναπνευστική κατάσταση, θα σας προσφέρει καλύτερη μνήμη, επειδή οδηγεί σε μεγαλύτερο μέγεθος του ιππόκαμπου του εγκεφάλου.

 

Στους ηλικιωμένους που έχουν καλή φυσική κατάσταση λόγω αεροβικής άσκησης, ο ιππόκαμπος έχει συνήθως μεγαλύτερο μέγεθος από ηλικιωμένους που δεν ασκούνται. Οι ηλικιωμένοι άνθρωποι που είναι καλά ασκημένοι με μεγαλύτερο ιππόκαμπο έχουν καλύτερη χωρική μνήμη από εκείνους που είναι σε λιγότερο καλή κατάσταση

Σε κάθε παραμύθι υπάρχει ένας δράκος , μία κακιά μάγισσα ή μια γεροντοκόρη. Ορισμένα πρότυπα παγιώνονται μέσα απο τη διαίωνιση των ιστορίων. Μία τέτοια παγιωμένη ιστορία ήταν για τους ανθρώπους πως ο εγκέφαλος παραμένει ως έχει μετά την ενηλικίωση. Παντρεύεσαι για πάντα το IQ που σου κληροδότησε το γονιδιακό και κοινωνικό περιβάλλον σου.

Η αλήθεια είναι πως ο εγκέφαλος δεν είναι μία στατική σταθερή μηχανή αλλά αλλάζει διαρκώς δυναμικά ανάλογα με το περιβάλλον σου. Δοκίμασε να συζητάς για ένα χρόνο μόνο οπαδικές και πολιτικες συζητήσεις και θα δεις τις εγκεφαλικές σου δυνατότητες να σε εγκαταλείπουν καθως βυθίζεσαι σε ένα βάλτο νοητικής απραξίας.

Δοκίμασε να συζητάς με ανθρώπους που διαρκώς αλλάζουν και εξελίσσονται , δοκίμασε να μαθαίνεις κάθε εξάμηνο νέες δεξιότητες όπως χορευτικές ικανότητες , ξένες γλώσσες , νέους τομείς γνώσεις και θα δείς τον εγκέφαλο σου να λειτουργεί με τρόπους που δεν φανταζόσουν. Τι είναι αυτό που μετατρέπει τον εγκέφαλο απο παθητικό δέκτη σε δυναμική συσκευή που αλλάζει μέρα με τη μέρα ; 

Η νευρογένεση ! 

Καθημερινά εισέρχεσαι σε αυτή την αόρατη πυρκαγιά ηλεκτρικής και χημικής δράσης που λαμβάνει χώρα στο περιβάλλον του εγκεφάλου.

 

Ένα από τα πιο αναπάντεχα ευρήματα των νευροεπιστημόνων τα  τελευταία χρόνια ήταν ότι οι νευρώνες σε ένα ενήλικο μυαλό δεν σταματούν ποτέ να αναπτύσσονται  -λειτουργία γνωστή ως νευρογένεση — στη διάρκεια της ζωής μας.


Το μυαλό μπορεί να μετασχηματίζεται, να αλλάζει ή να αναδιαρθρώνει τη δομή του, την ανατομία και τη φυσιολογία του, διαδικασία που αποκαλείται νευροπλαστική (neuroplasticity).

Όταν μιλάμε για νευρογένεση εννοούμε την ανάπτυξη νέων εγκεφαλικών νευρώνων , ένα γεγονός το ποίο πριν τη δεκαετία του 1960 θεωρούταν πως ήταν ανέφικτο για τον ανθρώπινο εγκέφαλο. Έρευνα του 1961 έδειξε ο εγκέφαλος του ποντικιού διαθέτει ικανότητα νευρογένεσης. Τα επόμενα χρονια βρέθηκε η ιδιότητα της νευρογένεσης στον εγκέφαλο και των συμπαθέστατων αιλουροειδών, των γατών και έτσι ο δρόμος άνοιξε για να διαπιστωθεί αυτή η ικανότητα και για τον ανθρώπινο εγκέφαλο.

 

διαχείριση των εγκεφαλικών λειτουργιών γίνεται με συντονισμό των βιορρυθμών εγκεφαλικού μεταβολισμού και νευρογένεσης. H τελευταία βασίζεται σε ανακαλύψεις πρόσφατες, οι οποίες έχουν καταργήσει το δόγμα ότι οι εγκεφαλικοί νευρώνες δεν αναπλάθονται. Οι εγκεφαλικοί νευρώνες έχουν και από μόνοι τους το προνόμιο της αναγέννησης και μπορούν να κατευθυνθούν έξωθεν. 

Τρόποι για να αυξήσεις τη νευρογένεση

1) Η γυμναστική και κάθε μορφή άσκησης αυξάνει τον αριθμό των νευρώνων

Η αεροβική άσκηση αυξάνει τον αριθμό των νευρώνων στην περιοχή του ιπόκαμπου

2) Η νοητική άσκηση αυξάνει την επιβίωση των νευρώνων

Μαθαίνοντας νέες δεξιότητες ( όσο πιο απαιτητικές τόσο καλύτερα) αυξάνει τη δυνατότητα επιβίωσης των νευρώνων στον ιππόκαμπο. Ο ιππόκαμπος συρρικνώνεται με το πέρασμα των χρόνων, η εξάσκηση σε νέες δεξιότητες έχει συνδεθεί με μικρότερο ποσοστό συρρίκνωσης.

3) Ο ύπνος προωθεί την ανάπτυξη νέων νευρώνων.

Η στέρηση του ύπνου για μία ημέρα έχει μικρή επιρροή στη νευρόγενεση. Ωστόσο η χρόνια στέρηση( μικρά ωράρια) μείωνει σημαντικά τη νευρογένεση καθώς και αυξάνει τα επίπεδα των ορμώνων που σχετίζονται με το άγχος.

4) To σεξ διεγείρει τη νευρογένεση και βελτιώνει τη μνήμη

Η έντονη αλλά και χρόνια σεξουαλική δραστηρίοτητα αυξάνει τη νευρογένεση στους ποντικούς.

5) Ο διαλογισμός μειώνει το στρες και αυξάνει τη νευρογένεση

Σίγουρα θα έχετε δει δεκάδες έρευνες με τα ωφέλη του διαλογισμού. 

Το στρες είναι ένας απο τους κύριους παράγοντες που μειώνει τη νευρογένεση στον εγκέφαλο ενός ενήλικα. Οτιδήποτε δρα καταλυτικά κατά του στρες αυξάνει τη νευρογένεση. Έτσι απο τη λίστα αυτή δεν θα μπορούσε να λείπει ο διαλογισμός. Ο διαλογισμός φαίνεται να αυξάνει το μέγεθος του ιππόκαμπου.